سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

373

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

برامكه را ساقط كرد ؛ چون آنان قصد نابودى خلافت را داشتند . « 1 » ابن خلدون خالد بن برمك ، جدّ خاندان برمكى را از بزرگان شيعه مىداند . « 2 » دكتر فيليپ حتى هم معتقد است كه چون هارون متوجه شد خاندان برمك ، مناصب مهم را به ايرانيان شيعه بخشيده و براى خود قدرت و پايگاه فراهم ساخته‌اند ، آنان را منكوب و نابود كرد . « 3 » از روايت اصفهانى استنباط مىشود كه برمكيان تلاش مىكردند روابط بين خاندان عباسى و علوى را تيره سازند . وى مىگويد : « سبب گرفتارى موسى بن جعفر عليه السّلام اين بود كه هارون پسر خود ، محمد امين را به جعفر بن محمد بن اشعث سپرد تا وى را تعليم دهد . يحيى بن خالد برمكى ، به جعفر حسد برد و با خود گفت : اگر خلافت به محمد امين برسد ، وزارت از دست من و فرزندانم بيرون خواهد رفت . ازاين‌رو ، درصدد برآمد تا خود را به خليفه نزديك سازد و به هر وسيله‌اى دست جعفر بن محمد بن اشعث را از كار كوتاه كند . از سوى ديگر ، چون حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام ادعاى امامت داشت ، يحيى باب دوستى و مراوده را با آن حضرت باز كرد و اسرار او را به هارون انتقال داد و گفت كه از شرق و غرب عالم براى او اموال مىآورند و او خانه‌هاى مخصوص جمع اموال دارد و مزرعه‌اى را به سى هزار دينار خريده و آن را " يسيره " نام نهاده است . چون هارون اين سخنان را شنيد ، امام را گرفت و در بند كرد تا آن‌كه حضرت در سال 183 ق از دنيا رفت . » « 4 » بررسى علت حقيقى آزادى يحيى علوى به وسيله جعفر برمكى مورّخان ، قصه آزاد شدن يحيى بن عبد اللّه بن حسن به‌وسيله جعفر بن يحيى برمكى را از عوامل افول برمكيان مىدانند . هارون براى نقض امانى كه به يحيى بن عبد اللّه داده بود ، از فقها استفتا كرد ، سپس يحيى را به جعفر برمكى سپرد ؛ آن علوى توانست ترحم برمكى را جلب كرده ، آزادى خود را به دست آورد . فضل بن ربيع كه وزيرى عرب بود و كينهء برمكيان را در دل داشت ، اين خبر را به هارون رساند . هارون ، تظاهر به بىاطلاعى كرد و

--> ( 1 ) . ابن كثير ، البداية و النهاية ، ج 100 ، ص 189 . ( 2 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 3 ، ص 222 . ( 3 ) . فيليپ حتى ، تاريخ العرب ، دار غندور للطباعة و النشر ، 1994 ، ص 361 . ( 4 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 500 .